In 1966 bouwde Mario Zambarbieri in Milaan een serie racewagens in de klasse Formula Baby Junior. Er zat een Fiat 500 motor in dus dat was tobben. Om de boel wat sneller te maken monteerde hij tussen 1966 en 1968 een opgekietelde Fiat 850 Coupé motor in het chassis maar dan andersom geplaatst als in de meer normale 850's.

In die jaren maakte de auto natuurlijk een ontwikkeling door:

In 1966, de eerste serie van de MZ Formula 850, had deze het chassis van de MZ Formula Baby Junior en een aluminium body.


Deze auto deed mee aan de eerste Formula 850 race, de trofeo Federauto, die op 1 mei 1966 gereden werd op het circuit van Monza.

De versie van 1967 kreeg een nieuw stalen buizenframe met een fiberglass body en het vermogen van de zelf ontwikkelde motor ging naar 68pk bij 8000 tpm.


De versie van 1967 kreeg schijfremmen voor en trommelremmen achter. Bijzonder detail waren de veren waarvan de ophangpunten naar binnen het frame waren verplaatst om de aerodynamica te verbeteren.

In 1968 kreeg de auto een nieuwe fiberglass body en remmen afgeleid van de Fiat 124. Om de auto goedkoper te maken daalde het vermogen naar 64pk.

Een van die auto's (model 1968) stond te koop voor de lieve som van GBP £12,950. Erg zeldzaam dus de prijs zal wel reëel zijn. Je krijgt er de build-sheet en de originele factuur bij.

Ik zie Pirelli Cinturato's, CN53's. Wat een heerlijke banden waren dit onder Fiats!

Tancredi Simonetti begon zijn carriere in de autotechniek bij O.S.I. maar toen dat bedrijf in 1967 werd opgedoekt stapte hij over naar A.T.S. waar hij met de eigenaar Carlo Chiti werkte aan de ontwikkeling van de A.T.S. 1000 SP, een auto voor de heuvelklimcompetitie. Die ontwikkeling werd om financiële redenen gestopt en daarna startte hij zijn eigen bedrijf A.M.S. (of Attrezzature Meccaniche Speciali), in Casalecchio di Reno bij Bologna.

Hij begon eind 1968 met de bouw van een Formula 850 die pas eind 1969 raceklaar was. De auto had een buizenchassis met vierkante verstevigingen; de aluminium carrosserie werd gemaakt door Medardo Fantuzzi die we kunnen kennen van Carrozzeria Fantuzzi waar vele speciale carrosseriën voor Ferrari, Maserati en Serenissima werden geklopt.

De auto's die door Simonetti werden gebouwd (niet alleen de Formula 850) waren technische hoogstandjes en blonken uit door bouwkwaliteit, betrouwbaarheid en het gemak waarmee onderhoud en reparaties gedaan konden worden. In alle competities waarin ze deelnamen behaalden ze hoge klasseringen. Van de A.M.S. Formula 850 zijn in totaal 4 of 5 exemplaren gebouwd. Hieronder de A.M.S. met chassisnummer 001 uit 1969 in aanbouw.

De A.M.S. hieronder vond ik bij Aquarama en het is dezelfde auto die je hierboven ziet. De foto's werden genomen tijdens de restauratie die op dat moment bijna klaar was. De motor en de COLOTTI-versnellingsbak waren gereviseerd en de carrosserie was klaar om gespoten te worden. Er was nog werk aan het elektrische systeem en de schokbrekers en de remklauwen moesten nog worden gereviseerd.

Meer foto's in een album dat je kunt openen door op de foto of HIER te klikken.

De auto is verkocht, compleet met veel historische documentatie. Foto's van de complete auto heb ik nog niet gevonden. Artikel wordt hopelijk later aangevuld.

In de stijl van de Amerikaanse midget-racers werd in Amerika een racer gebouwd met een Fiat 850 motor, een 850 Formula Junior. Of er ooit echt mee geraced is is onduidelijk en in welk soort races ook.

De auto heeft een aluminium en fiberglass carrosserie en de eigenaar vond het in 2008 een "professioneel gebouwde auto", die werd gevonden in Ohio maar die nu in North Alabama schijnt te staan. Er valt over de creatie niet veel informatie te vinden; de foto's vond ik op race-cardrivers.com maar ze staan ook het Spaanse Seat 850 forum.

Paolo Fagioli kreeg de autosport met de paplepel ingegeven want zijn opa Luigi (bijnaam "de struikrover uit de Abruzzen") was de oudste coureur (53 jaar) die ooit een Formule 1 race heeft gewonnen en was ook de enige Formule 1 coureur die in de 19e eeuw werd geboren.

Paolo was was een van de eersten die geloofde in de Formule 850 en in het voorjaar van 1966 bouwde hij al zijn eerste auto voor deze competitie. Die auto was afgeleid van zijn eerdere Formule Baby Junior met Steyr-Puch-motor. De motor werd vervangen door de volgens de regelementen voorgeschreven motor van de Fiat 850 Coupé die hij koppelde aan de versnellingsbak van een Fiat 500 D. In de herfst van 1967 bouwde hij een volledig nieuwe auto, gebouwd rond een buizenframe en met een kunststof carrosserie. De motor leverde 78 pk bij 7.400 tpm, waarmee een maximumsnelheid van ongeveer 190 km/u haalbaar was.

Links de eerste Formula 850 van Fagioli, rechts de aangepaste versie van 1967

Op de Salononcino dell'Auto da Competizione in Turijn in 1968 presenteerde Fagioli de 852/M, een nieuwe auto, waarbij het buizenframe opnieuw was ontworpen. De 852/M had schijfremmen van de Triumph Spitfire aan de voorzijde en die van de Abarth 1000 aan de achterzijde. Het vermogen was teruggebracht tot 68 pk bij 7.400 tpm om de betrouwbaarheid te verhogen.

De monoposto kreeg het volgende jaar, in de 853/M, een verbeterd chassis en een motor die was geprepareerd door Genovese. In 1971 werd de aerodynamica bijgewerkt naar de inzichten van die tijd. Het "sigaar"-vormige front werd lager en kreeg een meer vierkante vorm.

In zijn voortdurende zoektocht naar efficiëncy paste Fagioli in 1972 de voorkant aan door de schijfremmen naar binnen te brengen, maar de auto bleek te zwaar en niet krachtig genoeg.

In 1973 werden het chassis, de aerodynamica en de radiatoren verbeterd en werd tuner Lavazza ingeschakeld die een motor van 72 pk en een verbeterde versnellingsbak leverde.
De voorremmen verhuisden zo te zien weer naar de buitenkant,

Het model uit 1974 werd ingrijpend verbeterd, vooral op het gebied van aerodynamica, waarbij goed gekeken was naar de toenmalige Formule 1: de achterwielophanging en de remmen werden vervangen en in plaats van de originele Fiat 500-versnellingsbak werd een nieuwe Colotti T75 gebruikt; voor de motoren ging Fagioli langs bij Del Giovane.

Deze Fagioli stond begin 2023 te koop; volgens de verkoper is het er een uit 1972.

Biraghi Autocorse was het bedrijf waar Luciano Biraghi zijn opvoerkunsten deed. Hij begon in 1965 met de Formula Junior 500 en het jaar daarna in de Formula 850 en zou tussen 1966 en 1968 in totaal 9 auto's bouwen die werden ingeschreven bij de CSAI. Twee van deze auto's (67.4 and 67.5) werden op zijn naam ingeschreven en werden beschikbaar gesteld aan de coureurs van zijn team, waaronder Lella Lombardi die met 67.4 reed. De andere werden verkocht aan privé coureurs. Ieder seizoen werd de versie verbeterd t.o.v. het vorige jaar.

In 1968 bouwde Luciano Biraghi zijn laatste twee auto's waarvan er een speciaal voor Lella. Dat was de auto met chassisnummer 68.1; Lella Lombardi staat op het certificaat van inschrijving als eigenaar geregistreerd.

Biraghi's waren succesvolle auto's, wie er ook mee reed.
Adelmo Fossati in 1968
Lella Lombardi in 1970, ze werd tweede in 1971
Orazio Ragaiolo in 1972
Giacomo Ballarino (een race gewonnen in 1975 en een 1977)

Biraghi 1966

Biraghi formula 850 met chassisnummer 001 uit 1966. Deze auto stond, volledig gerestaureerd, te koop bij Aquarama.

Deze foto toont een van de 3 ribben van het chassis, een fundamenteel en essentieel kenmerk van alle Biraghis.

In 1967 kreeg de Biraghi onder andere een langere wielbasis

De Biraghi van 1968, met kleine aanpassingen aan de ophanging

Biraghi 1969. De verbeteringen voor dit jaar waren een nieuwe voorwielophanging, betere besturing en remmen en een krachtiger motor.
Ook de carrosserie werd aangepast.

Lella Lombardi in de Formula 850 in een Biraghi:
  

De auto met chassisnummer 68/1 stond later op de beurs `Auto e Modo d'epoca` in Padua:

Lella Lombardi was een van de coureurs in het team van Biraghi. Ze was de tweede vrouw in de Formule 1 maar de enige die ooit in een Grand Prix in de punten eindigde. Ze reed in totaal 17 races voor de teams van March Engineering, RAM Racing en Williams. Wat niet veel mensen weten is dat ze in de jaren 70 deelnam aan de Formule 850 en daar de titel won. 

Op haar site vond ik deze video waarin Luciano Biraghi vertelt over de Formula 850 (wel in het Italiaans) en ik heb ook een film van een race met een Biraghi Formula 850.

Ze begon te racen op haar 11e en op haar 24e debuteerde ze in de Formula Monza. Ze had talent maar omdat ze niet uit een rijke familie kwam duurde het lang voor ze doorbrak. Na 3 jaar ging ze over naar de Formule 3 en in 1974 in Engeland naar de Formule Ford Mexico en tussen 1974 (ze was toen 33) en 1976 nam ze deel aan de Formule 1. Tot haar dood in 1992 bleef ze racen en tot nu toe heeft geen enkele vrouwelijke coureur haar Formule 1-record gebroken.

Deze foto's laten wat meer details van de achterkant zien:

Aan het externe oliefilter is veel aandacht besteed. Het is wel een blok waar een mogelijkheid voor een opschroeffilter aanwezig is.

De voorwielophanging:

Carlo de Gaspare, een carrosseriebouwer uit Rome, begon uit hobby met het bouwen van een auto om deel te nemen aan de Formula 850 competitie. Hij baseerde zijn ontwerp op Britse monoposto's en voltooide zijn eerste auto in 1967. De motor werd geprepareerd door Salvatore Genovese.

Gian Luigi Picchi was coureur van dienst en behaalde een paar successen. Daarom werden de Lucky's van 1968 ingrijpend aangepast zodat meer zeges konden worden behaald.

In 1969 stond er een volledig nieuw ontwerp aan de start. Het buizenchassis (chroom-molybdeen staal) werd ingekort maar verder grotendeels behouden. De onafhankelijke wielophanging werd helemaal aangepast en er kwamen Girling schijfremmen met een gescheiden, dubbel uitgevoerd remcircuit op alle 4 de wielen. 

In de Formula 850 werden van het merk Lucky 11 auto's geregistreerd maar of dat betekent dat er ook 11 zijn gebouwd weet ik niet. Er zijn diverse auto's meerdere keren geregistreerd. Maar afgaand op de beschikbare foto's zijn er niet veel van bewaard. 

Foto's van Registro Formula 850

De restauratie van, zo te zien, een Lucky uit 1969:

In het boek "Fiat 850 Fuoriserie" van Alessandro Sannia wordt bij de Formula 850's de "Patriarca" genoemd maar de informatie is beknopt en er staat geen foto bij. Daarom was ik blij dat er op Catawiki ineens een te koop kwam (maart 2023). Hoewel de informatie op Catawiki ook beperkt is kan ik er met het verhaal uit "le Fuoriserie" genoeg over vermelden.

Rodolfo Patriarca, die bekendstond om zijn tuningcapaciteiten, begon in Rome een werkplaats en was in het Italiaanse Register van Motorvoertuigproducenten geregistreerd als sportautoproducent. In het bijzonder zijn 750 Sport met Giannini-motor behaalde successen. De foto hieronder is gemaakt tijdens de MilleMiglia van 2010.

Toen in 1958 de Formula Junior (voor monoposto's met cilinderinhoud van maximaal 1100 cc) werd gestart door de Italiaanse autosportbond CSAI was Patriarca daar geen voorstander van. Naar zijn mening kwamen de vaardigheden van de coureur beter tot hun recht in een auto met een kleinere cilinderinhoud. Hij probeerde tevergeefs om samen met de Scuderia Roma een Baby Junior-kampioenschap op te starten met eenzitters met de motor van de Fiat Nuova 500.

Toen begonnen werd met de Formule 850 deed hij daar fanatiek aan mee. In totaal bouwde hij echter maar vijf auto's. De Patriarca Formula 850 op Catawiki is er daar dus een van.

Die auto is deel van een autoverzameling in Midden-Italië en er is wat werk aan verricht om hem verkoopklaar te maken: de motor werkt goed, de koppeling is gereviseerd en de remmen zijn in werkende staat. Wel moet de waterpomp gecontroleerd worden. Helaas zitten er niet originele velgen onder. Versnellingsbak in goede staat.
Na een grote beurt kan hij het circuit weer op om aan wedstrijden mee te doen.

De auto is gekocht van Bruno Patriarca (zoon van Rodolfo??) en er is een notariële akte om dat te bewijzen.

Blijkbaar is de Formula 850 populair want de artikelen die ik er over heb gepubliceerd trekken altijd snel veel lezers. Ik heb daarom een paar uurtjes op het internet (vooral) Pinterest rondgesnuffeld en daar genoeg foto's gevonden om een klein album samen te stellen. De oorspronkelijke fotografen heb ik niet kunnen achterhalen maar ze verdienen alle lof dat ze dit voor ons hebben vastgelegd.

Klik voor het album op de foto.

Aquarama Boats & Cars is een bedrijf dat vaak nogal exotische voorraad heeft. Als je in de lijst met reeds verkochte auto's kijkt dan staan daar heel interessante auto's tussen. Begin 2023 stonden er maar liefst 4 Formula 850's te koop, van hopeloos tot prachtig gerestaureerd.

We beginnen met de Biraghi Formule 850 (chassis 001 uit 1966) Deze is volledig gerestaureerd tot in elk detail. De motor, versnellingsbak, ophanging, remmen, elektrisch systeem, chassis, aluminium carrosserie en alle verschillende details, alles is gereviseerd). Vraagprijs  is € 20.000.

Klik op de foto voor een klein album

De auto heeft sinds 1966 3 eigenaren gehad is zeer origineel (er zijn dus in de loop der jaren nooit veranderingen aan gegaan). De historie met documenten, foto's van de eerste test in Vallelunga in 1966 is compleet. De auto is raceklaar en kan worden gebruikt in in classic races, vrije trainingen op het circuit of in de 850 Formula Trophy.

Deze foto toont een van de 3 ribben van het chassis, een fundamenteel en essentieel kenmerk van alle Biraghis.

Er is nog een Biraghi maar die is een stuk minder mooi:

En dan nog een StylAuto die echt veel werk nodig heeft maar daar is de prijs ook naar (€ 9000):

En tot slot een Atecar uit 1976. Het is een AT-76, chassisnummer 02. De auto is gebouwd door Aldo Testa met mechanica afgesteld door Giovanni Colombo.
Deze auto is gebouwd op basis van een De Sanctis uit 1969, heeft nog steeds zijn 850-motor, Colotti-versnellingsbak, Girling-remmen en alle originele De Sanctis-instrumenten.
In 1976 reed Biagio Cammarone met deze auto. Vraagprijs € 15.000.