Fiat 850, het ontwerp

Een paar belangrijke eigenschappen die voor het nieuwe model essentieel waren:

• Goedkoop te bouwen zodat de verkoopprijs laag kon blijven. Belangrijk om de auto in heel Italië te kunnen verkopen want het zuiden was nog steeds armer dan het noorden.
• Betrouwbaar en goedkoop in gebruik. Na uitgebreide testen bleek de 100G motor een betrouwbaar en zuinig ontwerp met lage onderhoudskosten.
• Uitstekende rijeigenschappen:
  - Wendbaar, zodat de auto zowel in de krappe steden als op de kronkelende wegen van Italië gebruikt kon worden.
  - Goede wegligging en remmen
  - Makkelijk te gebruiken
• Voldoen aan de smaak van de gemiddelde Italiaan.

 Een eerste idee was dit ontwerp; een uitvergrote versie van de Fiat 600:

Gelukkig is hierop niet doorontwikkeld (onder andere omdat deze carrosserievorm een slechte aerodynamica had) maar werd de pontonvorm van de grotere Fiats als de 1100 als basis gebruikt.

Wat de technologie betreft, zou een ontwikkeling van de 600-motor worden gebruikt in dezelfde opstelling als dit model.
De motor werd vergroot van 60x56mm (633cc) naar 65x63.5mm (843cc). Hiervoor moest natuurlijk de afstand tussen de cilinders worden vergroot.
En zoals we nu weten, werd de draairichting ook omgekeerd naar linksom (CCW), hoogstwaarschijnlijk omdat er een grotere radiator nodig was, zoals in de Fiat 850 stiefzus, de Simca 1000.

Een beetje uitleg: voor de Simca 1000 werd een nieuwe, volledig gesynchroniseerde, versnellingsbak ontwikkeld, waarbij het differentieel naar rechts was geplaatst, zodat beide aandrijfassen even lang waren.
Dit alles vereiste dat de motor in dit model linksom moest draaien. Om ontwikkelingskosten te besparen, moest voor de 850 eenzelfde versnellingsbak gebruikt worden en dus werd een CCW-versie van de 600-motor ontworpen.

Als je op de afbeelding klikt krijg je een grotere versie te zien.

In deze versie is de neus van de Autobianchi Bianchina's en de achterkant van de Fiat 1800 opgenomen:

Dit begint al een beetje op een Simca 1000 te lijken, een ontwerp dat Fiat bij haar dochterbedrijf Simca inzette.

Het door het management goedgekeurde ontwerp zag er zo uit:

Dit zou de basis worden waarop verder gewerkt ging worden.

In 1961 werd besloten om de auto in tweedeurs carrosserie te bouwen (want goedkoper te bouwen) hoewel in 1962 de vierdeursversie toch weer van de plank werd gehaald:

De foto's komen uit "Dante Giacosa: Forty Years of Design with Fiat". Deze biografie kun je o.a. kopen op Ebay

Het testen ging gewoon door, al lijkt de carrosserie nog weinig op de Fiat 850 zoals we die nu kennen.

Deze had ik nog niet eerder gezien dus ik ben nog eens door mijn fotoverzameling gaan kijken of dit echt een prototype van de Fiat 850 zou kunnen zijn.

De achterkant van het prototype op de foto hieronder lijkt er wel erg sterk op. Geverifieerd dus.

Ondertussen werd er in de bladen al druk gespeculeerd over wat Fiat aan het doen was. Quattroruote had al snel foto's:

Een mooie foto van de ontwerpfase van de Fiat 850!

Kun je trots aan je kleinkinderen vertellen dat je aan de realisatie van deze iconische auto hebt mogen meewerken.

In het ontwerpproces komt onvermijdelijk de dag dat de directie zijn zegen moet geven aan het definitieve model. Ook voor de Fiat 850 brak die dag aan. Wanneer dat precies was weet ik natuurlijk niet maar dat zal ergens in 1963 geweest zijn. Op deze foto's leggen de modelmakers de laatste hand aan wat de uiteindelijke vorm moet worden. 

Deze foto plaatste ik in een ander artikel over het ontstaan van de Fiat 850 en daar kreeg ik een reactie op van Ralph M. Hij twijfelde of de auto wel een prototype van de 850 was en had daar de volgende onderbouwing voor:

De foto is volgens mij van veel later, en wel van een mule van de 126. Daar zijn een paar aanwijzingen voor:

• de foto stond bijv. in Autovisie van 3 december 1971 (zie bijlage); het zou raar zijn als AV een spionagefoto plaatste die al meer dan 7 jaar oud zou zijn, en dan die dan koppelt aan een incorrect model
• op de foto zie je de neus van de Fiat 600 in de variant van na november 1965, met het rechthoekige 600-embleem en de grotere fanaloni koplampen.
  De 850 was er toen natuurlijk al
   
• op de foto zie je de 850-kont, die volgens de verhalen pas op het laatste moment werd toegevoegd toen bleek dat die beter was voor de stroomlijn en de wagen een hogere topsnelheid gaf; het zou vreemd zijn dat die op een mule met 600-neus zit, terwijl die kont eigenlijk pas kwam toen de 850-neus al lang definitief was.
  Dante Giacosa beschrijft die haastklus in detail in z'n boek.

Deze verklaring kan heel goed waar zijn maar ik wil dan toch graag weten hoe het zit. Autovisie was wat mij betreft niet altijd de meest betrouwbare bron en de grootte van de auto komt niet overeen met wat de 126 zou worden.
Daarom ben ik naar de foto gaan zoeken, zowel in mijn eigen voorraad als op internet. Met mijn eigen documentatie ben ik nog niet klaar maar op internet vond ik twee referenties naar exact de foto. En één daarvan leverde een verrassing op: foto's van testritten met een vroeg prototype van de 850. Het zijn stills uit een film van Centro Storico Fiat en tonen de 850 met de schuine achterkant, deze:

De foto komt uit een heel oude Quattroruote (eigen voorraad)

Deze foto's komt uit de film:

Bij de typegoedkeuring van de Fiat 850 in Duitsland werden belangrijke gegevens gedocumenteerd en gecontroleerd. En dan zette iemand daar een handtekening voor. Tegenwoordig gaat dat allemaal digitaal maar in 1964 werden daar tekeningen voor gebruikt. Gelukkig maar. Dan hebben wij wat om van te genieten.