Fiat 850
  • Welkom
    • Log in
    • Registreer je hier
    • Log uit
  • Fiat 850
    • Fiat 850, het verhaal
      • Fiat 850, het ontwerp
      • Fiat 850, de introductie
      • Fiat 850, de marketing
        • Fiat 850, de shows
        • Fiat 850, de folders
        • Fiat 850, foto's en films
    • Fiat 850 Coupé
    • Fiat 850 Spider
    • Fiat 850 Busjes
    • Fiat 850, om te lezen
    • Fiat 850, op Internet en in de Socials
    • Fiat 850, in musea
    • Fiat 850, de liefhebbers
    • Fiat 850, de schaalmodellen
    • Fiat 850 aantallen
    • Fiat 850, het bittere einde
  • Mijn Fiat 850
    • Geschiedenis
    • Carrosserie
    • Motor 843cc
    • Motor 1000 OT
    • Onderstel
    • Projecten
    • Waar komen onderdelen vandaan?
    • Weber DCD
  • Le Derivate
    • Le fuoriserie
    • De Abarths
    • De Vignales
    • De Lombardi's
    • Licentiebouw
    • De Seat 133
  • Techniek
    • Handboeken
    • Elektrische schema's
    • Kleuren
    • Technische tips
    • Te koop
  • Racen met 850 techniek
    • Formula 850
    • Faza
    • Racen met 850's in Amerika
  • Van Alles
    • Historie Autobedrijf Staal
    • Fiat
    • Colofon
  • Zoeken

Laatste nieuws

  • Is een Fiat Abarth 1000 OT Coupé een Fiat 850 Coupé?
    Is een Fiat Abarth 1000 OT Coupé een Fiat 850 Coupé?
    Het "Registro storico Italiano Abarth" geeft jaarlijks een kalender uit waa...
  1. U bevindt zich hier:  
  2. Startpagina
  3. Racen met 850 techniek
  4. Formula 850

Tussen 1966 en 1979 werd in Italië geraced met de "Formule 850" waarbij gebruik moest worden gemaakt van Fiat 850 techniek.

Blijkbaar was het een populaire (want betaalbare) klasse want er werden in die jaren maar liefst 205 racers gebouwd.
Van veel van deze auto's is weinig gedocumenteerd maar ik doe mijn best zoveel mogelijk informatie te vinden en te plaatsen. DeSanctis Service bus

fotoalbum van het Italiaanse formula 850 register: klik op de foto.

Wat is de Formula 850?

Details
Hits: 4983

De Formula 850 was in 1966 een vervolg op de Formula 500 serie, In de Formula 850 (otto e mezzo) werd geraced met monoposto's aan de volgende eisen moesten voldoen:

ALGEMEEN:

  • De auto's waren van het eenzits racetype waarvan de motoren waren afgeleid van een auto van een Italiaans merk die was goedgekeurd in de categorie Touring-serie (groep 1)
  • Maximale cilinderinhoud: 850 cc
  • inimale spoorbreedte: 105 cm
  • Minimale wielbasis: 180 cm
  • Minimumgewicht rijklaar en zonder brandstof: 300 kg
  • Maximale externe breedte body: 90 cm
  • Het gebruik van verplaatsbare ballast was verboden.

MOTOR:

  • De motor moest strikt standaard zijn zoals die van de gehomologeerde auto waarvan hij was afgeleid en alleen de volgende wijzigingen, vervangingen of verwijderingen waren toegestaan aan de motor:
  • Uitlaatspruitstuk en geluiddemper:
    Een eigen uitlaatsysteem was toegestaan om het spruitstuk en de uitlaatdemper te vervangen.
  • Carburateur:
    Het luchtfilter mocht worden verwijderd of vervangen.
    De carburateur die normaal op de motor was gemonteerd mocht niet worden vervangen of omgebouwd.
    Het was echter wel toegestaan om de onderdelen te wijzigen die de dosering van de brandstof en lucht regelen.
  • Koeling:
    Het was toegestaan om de radiator, de waterpomp, de bijbehorende leidingen en steunen te vervangen, te verplaatsen en / of te modificeren met onderdelen van andere merken.
    Wijziging of verwijdering van de ventilator en thermostaat was toegestaan.
    In het geval van een luchtgekoelde motor was het toegestaan om het ventilatiesysteem aan te passen of te verplaatsen, maar niet te verwijderen.
  • Elektrisch systeem:
    Het was toegestaan om de dynamo en de spanningsregelaar te verwijderen.
  • Sensoren:
    Het was toegestaan om sensoren op de motor te vervangen, te verwijderen of toe te voegen voor kilometertellers, toerentellers, thermometers en water- en oliedrukmeters.

VERSNELLINGSBAK:

  • De versnellingsbak moest van hetzelfde merk zijn als de motor, ook al behoorde deze tot een ander automodel.
    Overbrengingsverhoudingen moesten standaard blijven.
  • De vervanging van de overbrengingsverhouding was alleen toegestaan als deze door de fabrikant was goedgekeurd, ook voor een ander type auto dat tot groep 1 behoorde.
  • Bij montage van een andere versnellingsbak dan de oorspronkelijke was voor deze aanpassing het aanbrengen van een tussenflens op de motor en versnellingsbak toegestaan.
    Deze flens kon de startmotorsteun en de tussenas tussen de koppeling en versnellingsbak dragen.

ANDERE VEREISTEN

  • Carrosserie:
    De open eenzitscarrosserie moest ter hoogte van de bestuurder zijn voorzien van een rolbeugel die ten minste 3 centimeter hoger moest zijn dan het hoofd van de bestuurder wanneer hij achter het stuur zat en die breder moest zijn dan de schouders van de bestuurder.
    De coureur moest kunnen in- en uitstappen zonder enig bewegend element, inclusief het stuur, te verplaatsen.
  • Verplichte automatische start:
    Met ingebouwde startmotor die kon worden bediend door de bestuurder achter het stuur.
  • Brandbeveiliging:
    Naast de bescherming die al door art. 125 van de C.S.I. was vereist moest de auto zijn uitgerust met een elektrische hoofdschakelaar of met automatische bediening, of worden bediend door de bestuurder.
  • Remmen:
    Een gescheiden (dubbel) remsysteem was vereist en wel zodanig dat, in geval van verlies op één punt van de removerbrenging, de werking van de remmen op ten minste twee wielen van dezelfde as wordt voortgezet.
  • Opvang olie:
    Het was verplicht om een apparaat te installeren dat ontworpen was om elke olieretour door de vulopening van het carter op te vangen.
  • Tijdens de races wordt geen olietoevoer toegestaan.
    Alle vulopeningen van de motor en het oliereservoir moesten zo zijn ontworpen dat verzegelingen van de vulopeningen konden worden aangebracht.
  • Brandstof:
    Alleen commerciële brandstof zoals gedefinieerd door de F.I.A. was toegestaan.
  • Certificaat van oorsprong:
    Elke Formule 850 (F. 8½)-auto die voor een race verscheen, moest een certificaat hebben dat was afgegeven door de C.S.A.I. dat de oorsprong van de basiselementen bevestigde.

Formula 850 Driver's meeting Formula 850 on track

In de jaren 1967 tot en met 1979 werden de vereisten bijgewerkt. Zo werden de toegestane afmetingen en het gewicht van de auto aangepast en kwam er meer vrijheid voor de constructeurs om onderdelen te kiezen. Deze wijzigingen komen misschien later nog eens aan bod in een ander artikel. 

Welke merken waren er in de Formula 850?

(bron: http://www.registroformula850.it).

Wat zijn de merken in de Formula 850?

Details
Hits: 5583

Op de site van het Italiaanse Formula 850 register is veel informatie te vinden, vooral welke bouwers bezig waren met de Formula 850. Van daaruit is meestal wel verdere informatie te vinden; Google is je vriend. Maar ook in het boek "Fiat 850 Fuoriserie" worden Formula 850 auto's kort beschreven. Er moet dus veel te vinden zijn.

Een goed startpunt is de lijst met constructeurs en hun auto's. 

Hieronder vind je een alfabetische lijst van de Formule 850 fabrikanten die destijds het certificaat van oorsprong bij de CSAI hebben aangevraagd en het aantal exemplaren dat door elk is gecertificeerd. 

Wel moet gezegd worden dat veel auto's meerdere keren gecertificeerd zijn; dit gebeurde in de overgrote meerderheid van de gevallen omdat de eigenaren de wagens moderniseerden met nieuwe carrosserieën, nieuwe en hogere rolbeugels, de ophangingen en het chassis aanpasten, zelfs de wielbasis verkorten, dit alles vereiste steeds een nieuwe certificering.  
Hoeveel er dus werkelijk gebouwd zijn is niet te achterhalen.  

Constructeur Aantal gebouwd In "Fuoriserie"
A.M.S. 4 Ja
A.T.E.CAR 2 Nee
A61 1 Nee
AGOSTI 1 Ja
ALESSANDRINI 1 Nee
ANDREOLI 1 Nee
AUTOSPORT 1 Nee
AUTOTECNICA 1 Ja
AZ 2 Ja
B.W.A. 7 Nee
BARELLI 2 Nee
BELLASI 2 Ja
BIGNAMI 2 Nee
BIRAGHI 9 Ja
BIREL 1 Ja
BONETTI 3 Ja
BRANCA 1 Nee
BROGAM 1 Nee
BUGLIONI 1 Nee
C.R.M. 1 Nee
C.V.R. 2 Nee
CARENA 1 Nee
CICERI GMS 2 Ja
D.R.M. 1 Nee
DAGRADA 5 Ja
DALGO 1 Nee
DE SANCTIS 29 Ja
DEALGO 1 Nee
DEL GIOVANE 2 Ja
DEMA 1 Ja
DIANA 1 Nee
E.L.E. 1 Nee
FAGIOLI 7 Ja
FALCONE 1 Nee
FELISATI 1 Nee
FERRAZZI 1 Nee
FIDE 2 Ja
FIORETTI 1 Ja
FOGLIETTI 1 Ja
FRABER 1 Nee
GDS 1 Nee
GIANNINI 1 Nee
GIGLIO 1 Nee
GILI 1 Nee
GIULIANI 2 Ja
GPD 1 Nee
GRASSELLI 2 Nee
GSC 1 Nee
GSM 1 Nee
GUARNIERI 1 Ja
IPPOCAMPO 2 Nee
JACO 1 Nee
L.G.A. 1 Nee
L.P.T. 1 Nee
LUCKY 11 Ja
M.Z. 8 Nee
MACO 2 Nee
MANTISSA 1 Ja
MARRAS 1 Ja
MONTAGNA 1 Nee
MONTEVERDE 1 Nee
NEISSE 1 Nee
NIPAMA 1 Ja
OL-GA 1 Ja
PAPARUSSO 1 Ja
PATRIARCA 1 Ja
PRAT 1 Ja
PRATALI 1 Nee
PULVIRENTI-BRACCINI-PT 1 Nee
RENZINI 2 Ja
REPETTO 3 Ja
RESIDORI 1 Nee
RRE 1 Nee
SACE 1 Nee
SANETTI 2 Nee
SCA-BRU’ 1 Nee
SELENE 3 Nee
SILVA 1 Ja
SINIBALDI 1 Nee
SPICAR 1 Nee
STELLINA 1 Nee
STYLAUTO 1 Ja
TABI V.D.R. 1 Nee
TAGLIANI 2 Ja
TECNO 14 Ja
TONY KART 4 Ja
VACCARI 2 Ja
VIALI 1 Nee
VICO 1 Ja
VIGEZZI 1 Nee
WAINER 2 Ja
Z.A.M.B.A. 1 Nee
ZANI 2 Nee
 Totaal 206  

Ciceri GMS Formula-850 monoposto uit 1969

Details
Hits: 4031

Op internet zoek ik regelmatig naar Formula 850's waarvan ik nog weinig of geen informatie op deze site heb staan. Zo vond ik op www.formula-850.com deze Ciceri GMS Formula 850, in 1969 gebouwd door de gebroeders Giovanni, Mario en Sergio Ciceri (vandaar de naam GMS ). Ze bouwden er twee, dit is de laatste.

Ciceri GMS Formula 850 11
Klik op de afbeelding of hier om een album te zien.

Verdere gegevens van deze auto:
Chassis nr. 2
Motor:
Fiat 850 met gewijzigde olietoevoer, gepolijste krukas (gehard en gebalanceerd)
Drijfstangen lichter gemaakt, gewogen/gebalanceerd
Afgedraaid en gebalanceerd vliegwiel
Tuimelaars lichter gemaakt
Tuimelaaras geoptimaliseerd
Uitlaatkanalen verbreed
Nokkenas 300 graden
Grootte verbrandingskamers gekalibreerd
Transmissie:
Fiat 850 F (Collotti) met rechte vertanding- verschillende versnellingsoverbrengingen kunnen worden gekozen.
Volgens de homologatiepapieren was het echter een Fiat 500 F.
Ciceri GMS Formula 850 14

Ciceri GMS Formula 850 15

Renato Benusiglio in Formula 850

Details
Hits: 3927

Van Renato Benusiglio weet ik niet veel, behalve dat hij in zijn leven ontzettend veel geracet heeft. Hij heeft een eigen album op issuu.com staan en er is weinig waar hij niet in geraced heeft. En dus ook in de Formula 500 en Formula 850. Van één pagina uit dat album met Formula 850's er op heb ik onderstaande afbeelding geleend en bewerkt.

F850

Hij racete ook in deze Dagrada.
F850 2

De Formula 850 snoepwinkel van Aquarama

Details
Hits: 2518

Aquarama Boats & Cars is een bedrijf dat vaak nogal exotische voorraad heeft. Als je in de lijst met reeds verkochte auto's kijkt dan staan daar heel interessante auto's tussen. Begin 2023 stonden er maar liefst 4 Formula 850's te koop, van hopeloos tot prachtig gerestaureerd.

We beginnen met de Biraghi Formule 850 (chassis 001 uit 1966) Deze is volledig gerestaureerd tot in elk detail. De motor, versnellingsbak, ophanging, remmen, elektrisch systeem, chassis, aluminium carrosserie en alle verschillende details, alles is gereviseerd). Vraagprijs  is € 20.000.

850 biraghi 66
Klik op de foto voor een klein album

De auto heeft sinds 1966 3 eigenaren gehad is zeer origineel (er zijn dus in de loop der jaren nooit veranderingen aan gegaan). De historie met documenten, foto's van de eerste test in Vallelunga in 1966 is compleet. De auto is raceklaar en kan worden gebruikt in in classic races, vrije trainingen op het circuit of in de 850 Formula Trophy.

850 biraghi centina

Deze foto toont een van de 3 ribben van het chassis, een fundamenteel en essentieel kenmerk van alle Biraghis.

Er is nog een Biraghi maar die is een stuk minder mooi:
850 biraghi

En dan nog een StylAuto die echt veel werk nodig heeft maar daar is de prijs ook naar (€ 9000):
850 stylauto

En tot slot een Atecar uit 1976. Het is een AT-76, chassisnummer 02. De auto is gebouwd door Aldo Testa met mechanica afgesteld door Giovanni Colombo.
Deze auto is gebouwd op basis van een De Sanctis uit 1969, heeft nog steeds zijn 850-motor, Colotti-versnellingsbak, Girling-remmen en alle originele De Sanctis-instrumenten.
In 1976 reed Biagio Cammarone met deze auto. Vraagprijs € 15.000.
850 atecar at 76

 

Meer onbekende Formula 850's

Details
Hits: 13

In het onvolprezen boek "Fiat 850 Fuoriserie" van Alessandro Sannia worden zo'n beetje alle Formula 850's genoemd maar van een aantal staat er geen foto bij en dat maakte me toch een beetje nieuwsgierig: zou ik aanvullende documentatie/foto's kunnen vinden als voor het boek al zoveel research is gepleegd?

De eerste die ik tegenkom in het boek is Agosti, die in 1966 een Patriarca Junior 500 stevig onder handen nam om er een Formula 850 van te bouwen.
Zo'n Formula Junior 500 ziet er zo uit:
850 formula junior patriarca 1

850 formula junior patriarca 3

850 formula junior patriarca 2

Om hier een Formula 850 van te maken zal er weinig van overgebleven zijn maar dat kan ik niet laten zien want van de Agosti heb ik verder niets kunnen vinden.
Ik zal er misschien ooit wel iets van tegenkomen en dan voeg ik het hieraan toe.

De tweede is Alloni. Het bedrijf was dealer van Abarth maar voor tuning gebruikte hij ook motoren van Alfa Romeo, Fiat en BMW. In de vroege jaren 60 hield Vincenzo Alloni zich voornamelijk bezig met Formula Monza en later Formula 850.
Zelfs op registroformula850.it kom ik geen informatie over Alloni tegen dus hier stopt het voorlopig.

Dan kom ik bij "Autoracing", het merk van Christiano del Balzo. Van hem vond ik dat hij met een Fiat 128 heeft deelgenomen aan autosport. Laudoracing-models heeft een van die auto's opgenomen in de collectie. Hij was eenvoudig te vinden via Facebook en houdt zich nog steeds bezig met autosport. Uiteraard heb ik hem benaderd voor foto's en informatie maar tot nu toe heeft hij niet geantwoord. Als dat gebeurt zal ik een apart artikel over hem maken.
850 formula autoracing christiano del balzo

Op Facebook kwam ik een Formula 850 tegen met de naam "Ormai". Die komt ook niet voor in Fuoriserie en ik heb ook nog nergens anders details gevonden maar ik heb wel een paar foto's:

Meer Formula 850 foto's

Details
Hits: 699

Blijkbaar is de Formula 850 populair want de artikelen die ik er over heb gepubliceerd trekken altijd snel veel lezers. Ik heb daarom een paar uurtjes op het internet (vooral) Pinterest rondgesnuffeld en daar genoeg foto's gevonden om een klein album samen te stellen. De oorspronkelijke fotografen heb ik niet kunnen achterhalen maar ze verdienen alle lof dat ze dit voor ons hebben vastgelegd.

850 formula 15
Klik voor het album op de foto.

Een onbekende Formula 850: de Patriarca

Details
Hits: 1417

In het boek "Fiat 850 Fuoriserie" van Alessandro Sannia wordt bij de Formula 850's de "Patriarca" genoemd maar de informatie is beknopt en er staat geen foto bij. Daarom was ik blij dat er op Catawiki ineens een te koop kwam (maart 2023). Hoewel de informatie op Catawiki ook beperkt is kan ik er met het verhaal uit "le Fuoriserie" genoeg over vermelden.

logo patriarca

Rodolfo Patriarca, die bekendstond om zijn tuningcapaciteiten, begon in Rome een werkplaats en was in het Italiaanse Register van Motorvoertuigproducenten geregistreerd als sportautoproducent. In het bijzonder zijn 750 Sport met Giannini-motor behaalde successen. De foto hieronder is gemaakt tijdens de MilleMiglia van 2010.

patriarca 750sport

Toen in 1958 de Formula Junior (voor monoposto's met cilinderinhoud van maximaal 1100 cc) werd gestart door de Italiaanse autosportbond CSAI was Patriarca daar geen voorstander van. Naar zijn mening kwamen de vaardigheden van de coureur beter tot hun recht in een auto met een kleinere cilinderinhoud. Hij probeerde tevergeefs om samen met de Scuderia Roma een Baby Junior-kampioenschap op te starten met eenzitters met de motor van de Fiat Nuova 500.

850 formula junior patriarca 1

patriarca baby junior

patriarca baby junior

Toen begonnen werd met de Formule 850 deed hij daar fanatiek aan mee. In totaal bouwde hij echter maar vijf auto's. De Patriarca Formula 850 op Catawiki is er daar dus een van.

Die auto is deel van een autoverzameling in Midden-Italië en er is wat werk aan verricht om hem verkoopklaar te maken: de motor werkt goed, de koppeling is gereviseerd en de remmen zijn in werkende staat. Wel moet de waterpomp gecontroleerd worden. Helaas zitten er niet originele velgen onder. Versnellingsbak in goede staat.
Na een grote beurt kan hij het circuit weer op om aan wedstrijden mee te doen.

De auto is gekocht van Bruno Patriarca (zoon van Rodolfo??) en er is een notariële akte om dat te bewijzen.

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

Patriarca Formula 850

De auto, zoals beschreven in de verkoopovereenkomst, "is lange tijd gebruikt voor het testen voor bepaalde klanten en coureurs, (waaronder De Cesaris en Maggiora) in onze werkplaats en op het circuit van Vallelunga ". Hij is voortdurend geüpgraded en gemodificeerd voor wat betreft de materialen, carrosserie en vering. Voor Patriarca was het een 'laboratorium van ideeën'. 
 
De auto staat op dit moment ook te koop op de site van Luigi Moreschi, die een jaloersmakende collectie auto's in zijn pand heeft staan en er ook fanatiek mee racet.

Biraghi Formula 850

Details
Hits: 2741

formula 850 biraghi logo

Biraghi Autocorse was het bedrijf waar Luciano Biraghi zijn opvoerkunsten deed. Hij begon in 1965 met de Formula Junior 500 en het jaar daarna in de Formula 850 en zou tussen 1966 en 1968 in totaal 9 auto's bouwen die werden ingeschreven bij de CSAI. Twee van deze auto's (67.4 and 67.5) werden op zijn naam ingeschreven en werden beschikbaar gesteld aan de coureurs van zijn team, waaronder Lella Lombardi die met 67.4 reed. De andere werden verkocht aan privé coureurs. Ieder seizoen werd de versie verbeterd t.o.v. het vorige jaar.

In 1968 bouwde Luciano Biraghi zijn laatste twee auto's waarvan er een speciaal voor Lella. Dat was de auto met chassisnummer 68.1; Lella Lombardi staat op het certificaat van inschrijving als eigenaar geregistreerd.

Biraghi's waren succesvolle auto's, wie er ook mee reed.
Adelmo Fossati in 1968
Lella Lombardi in 1970, ze werd tweede in 1971
Orazio Ragaiolo in 1972
Giacomo Ballarino (een race gewonnen in 1975 en een 1977)

Biraghi Formula 850 1966
Biraghi 1966

Biraghi Formula 850 1966

Biraghi Formula 850 1966

Biraghi Formula 850 1966

formula 850 biraghi 5
Biraghi formula 850 met chassisnummer 001 uit 1966. Deze auto stond, volledig gerestaureerd, te koop bij Aquarama.

850 biraghi 66

Biraghi Formula 850 1966

Biraghi-centina
Deze foto toont een van de 3 ribben van het chassis, een fundamenteel en essentieel kenmerk van alle Biraghis.

Biraghi Formula 850 1967
In 1967 kreeg de Biraghi onder andere een langere wielbasis

Biraghi Formula 850 1968
De Biraghi van 1968, met kleine aanpassingen aan de ophanging

Biraghi Formula 850 1969
Biraghi 1969. De verbeteringen voor dit jaar waren een nieuwe voorwielophanging, betere besturing en remmen en een krachtiger motor.
Ook de carrosserie werd aangepast.

Lella Lombardi in de Formula 850 in een Biraghi:
Lella Lombardi, Biraghi, Formula 850  

De auto met chassisnummer 68/1 stond later op de beurs `Auto e Modo d'epoca` in Padua:
formula 850 biraghi padua

Lella Lombardi was een van de coureurs in het team van Biraghi. Ze was de tweede vrouw in de Formule 1 maar de enige die ooit in een Grand Prix in de punten eindigde. Ze reed in totaal 17 races voor de teams van March Engineering, RAM Racing en Williams. Wat niet veel mensen weten is dat ze in de jaren 70 deelnam aan de Formule 850 en daar de titel won. 

Op haar site vond ik deze video waarin Luciano Biraghi vertelt over de Formula 850 (wel in het Italiaans) en ik heb ook een film van een race met een Biraghi Formula 850.

Formula 850 Lella Lombardi

Ze begon te racen op haar 11e en op haar 24e debuteerde ze in de Formula Monza. Ze had talent maar omdat ze niet uit een rijke familie kwam duurde het lang voor ze doorbrak. Na 3 jaar ging ze over naar de Formule 3 en in 1974 in Engeland naar de Formule Ford Mexico en tussen 1974 (ze was toen 33) en 1976 nam ze deel aan de Formule 1. Tot haar dood in 1992 bleef ze racen en tot nu toe heeft geen enkele vrouwelijke coureur haar Formule 1-record gebroken.

formula 850 biraghi

Deze foto's laten wat meer details van de achterkant zien:

formula 850 biraghi

formula 850 biraghi

formula 850 biraghi
Aan het externe oliefilter is veel aandacht besteed. Het is wel een blok waar een mogelijkheid voor een opschroeffilter aanwezig is.

formula 850 biraghi

De voorwielophanging:
formula 850 biraghi

Lucky Formula 850

Details
Hits: 25

Carlo de Gaspare, een carrosseriebouwer uit Rome, begon uit hobby met het bouwen van een auto om deel te nemen aan de Formula 850 competitie. Hij baseerde zijn ontwerp op Britse monoposto's en voltooide zijn eerste auto in 1967. De motor werd geprepareerd door Salvatore Genovese.

Gian Luigi Picchi was coureur van dienst en behaalde een paar successen. Daarom werden de Lucky's van 1968 ingrijpend aangepast zodat meer zeges konden worden behaald.

Formula 850 Lucky 1968

Formula 850 Lucky 1968

Formula 850 Lucky 1968

In 1969 stond er een volledig nieuw ontwerp aan de start. Het buizenchassis (chroom-molybdeen staal) werd ingekort maar verder grotendeels behouden. De onafhankelijke wielophanging werd helemaal aangepast en er kwamen Girling schijfremmen met een gescheiden, dubbel uitgevoerd remcircuit op alle 4 de wielen. 

Formula 850 Lucky 1969

Formula 850 Lucky 1969

In de Formula 850 werden van het merk Lucky 11 auto's geregistreerd maar of dat betekent dat er ook 11 zijn gebouwd weet ik niet. Er zijn diverse auto's meerdere keren geregistreerd. Maar afgaand op de beschikbare foto's zijn er niet veel van bewaard. 

formula 850 lucky

formula 850 lucky formula 850 lucky
Foto's van Registro Formula 850

De restauratie van, zo te zien, een Lucky uit 1969:
formula 850 lucky

formula 850 lucky

Fagioli Formula 850

Details
Hits: 2823

850 fagioli logo

Paolo Fagioli kreeg de autosport met de paplepel ingegeven want zijn opa Luigi (bijnaam "de struikrover uit de Abruzzen") was de oudste coureur (53 jaar) die ooit een Formule 1 race heeft gewonnen en was ook de enige Formule 1 coureur die in de 19e eeuw werd geboren.

Paolo was was een van de eersten die geloofde in de Formule 850 en in het voorjaar van 1966 bouwde hij al zijn eerste auto voor deze competitie. Die auto was afgeleid van zijn eerdere Formule Baby Junior met Steyr-Puch-motor. De motor werd vervangen door de volgens de regelementen voorgeschreven motor van de Fiat 850 Coupé die hij koppelde aan de versnellingsbak van een Fiat 500 D. In de herfst van 1967 bouwde hij een volledig nieuwe auto, gebouwd rond een buizenframe en met een kunststof carrosserie. De motor leverde 78 pk bij 7.400 tpm, waarmee een maximumsnelheid van ongeveer 190 km/u haalbaar was.

Formula 850 Fagioli
Links de eerste Formula 850 van Fagioli, rechts de aangepaste versie van 1967

Op de Salononcino dell'Auto da Competizione in Turijn in 1968 presenteerde Fagioli de 852/M, een nieuwe auto, waarbij het buizenframe opnieuw was ontworpen. De 852/M had schijfremmen van de Triumph Spitfire aan de voorzijde en die van de Abarth 1000 aan de achterzijde. Het vermogen was teruggebracht tot 68 pk bij 7.400 tpm om de betrouwbaarheid te verhogen.

Formula 850 Fagioli 852/M

De monoposto kreeg het volgende jaar, in de 853/M, een verbeterd chassis en een motor die was geprepareerd door Genovese. In 1971 werd de aerodynamica bijgewerkt naar de inzichten van die tijd. Het "sigaar"-vormige front werd lager en kreeg een meer vierkante vorm.

Formula 850 Fagioli 853/M

In zijn voortdurende zoektocht naar efficiëncy paste Fagioli in 1972 de voorkant aan door de schijfremmen naar binnen te brengen, maar de auto bleek te zwaar en niet krachtig genoeg.

Formula 850 Fagioli schijfrem

In 1973 werden het chassis, de aerodynamica en de radiatoren verbeterd en werd tuner Lavazza ingeschakeld die een motor van 72 pk en een verbeterde versnellingsbak leverde.
De voorremmen verhuisden zo te zien weer naar de buitenkant,

Formula 850 Fagioli riconstruita

Formula 850 Fagioli 1973

Het model uit 1974 werd ingrijpend verbeterd, vooral op het gebied van aerodynamica, waarbij goed gekeken was naar de toenmalige Formule 1: de achterwielophanging en de remmen werden vervangen en in plaats van de originele Fiat 500-versnellingsbak werd een nieuwe Colotti T75 gebruikt; voor de motoren ging Fagioli langs bij Del Giovane.

Formula 850 Fagioli 1974

850 Fagioli 1974 007

850 Fagioli vin

Deze Fagioli stond begin 2023 te koop; volgens de verkoper is het er een uit 1972.

Formula 850 Fagioli 1973

Formula 850 Fagioli 1973

Formula 850 Fagioli 1973

Formula 850 Fagioli 1973

Formula 850 Fagioli 1973

Fiat 850 Formula USA

Details
Hits: 954

In de stijl van de Amerikaanse midget-racers werd in Amerika een racer gebouwd met een Fiat 850 motor, een 850 Formula Junior. Of er ooit echt mee geraced is is onduidelijk en in welk soort races ook.

De auto heeft een aluminium en fiberglass carrosserie en de eigenaar vond het in 2008 een "professioneel gebouwde auto", die werd gevonden in Ohio maar die nu in North Alabama schijnt te staan. Er valt over de creatie niet veel informatie te vinden; de foto's vond ik op race-cardrivers.com maar ze staan ook het Spaanse Seat 850 forum.

Fiat 850 formula junior usa

Fiat 850 formula junior usa

Fiat 850 formula junior usa

Fiat 850 formula junior usa

Fiat 850 formula junior usa

Fiat 850 formula junior usa

Fiat 850 formula junior usa

Fiat 850 formula junior usa

Fiat 850 formula junior usa

A.M.S. Formula 850

Details
Hits: 1274

ams

Tancredi Simonetti begon zijn carriere in de autotechniek bij O.S.I. maar toen dat bedrijf in 1967 werd opgedoekt stapte hij over naar A.T.S. waar hij met de eigenaar Carlo Chiti werkte aan de ontwikkeling van de A.T.S. 1000 SP, een auto voor de heuvelklimcompetitie. Die ontwikkeling werd om financiële redenen gestopt en daarna startte hij zijn eigen bedrijf A.M.S. (of Attrezzature Meccaniche Speciali), in Casalecchio di Reno bij Bologna.

Hij begon eind 1968 met de bouw van een Formula 850 die pas eind 1969 raceklaar was. De auto had een buizenchassis met vierkante verstevigingen; de aluminium carrosserie werd gemaakt door Medardo Fantuzzi die we kunnen kennen van Carrozzeria Fantuzzi waar vele speciale carrosseriën voor Ferrari, Maserati en Serenissima werden geklopt.

De auto's die door Simonetti werden gebouwd (niet alleen de Formula 850) waren technische hoogstandjes en blonken uit door bouwkwaliteit, betrouwbaarheid en het gemak waarmee onderhoud en reparaties gedaan konden worden. In alle competities waarin ze deelnamen behaalden ze hoge klasseringen. Van de A.M.S. Formula 850 zijn in totaal 4 of 5 exemplaren gebouwd. Hieronder de A.M.S. met chassisnummer 001 uit 1969 in aanbouw.

AMS 001

De A.M.S. hieronder vond ik bij Aquarama en het is dezelfde auto die je hierboven ziet. De foto's werden genomen tijdens de restauratie die op dat moment bijna klaar was. De motor en de COLOTTI-versnellingsbak waren gereviseerd en de carrosserie was klaar om gespoten te worden. Er was nog werk aan het elektrische systeem en de schokbrekers en de remklauwen moesten nog worden gereviseerd.

Formula 850 A.M.S.

Meer foto's in een album dat je kunt openen door op de foto of HIER te klikken.

De auto is verkocht, compleet met veel historische documentatie. Foto's van de complete auto heb ik nog niet gevonden. Artikel wordt hopelijk later aangevuld.

M.Z. Formula 850

Details
Hits: 6063

Zambarbieri logo

In 1966 bouwde Mario Zambarbieri in Milaan een serie racewagens in de klasse Formula Baby Junior. Er zat een Fiat 500 motor in dus dat was tobben. Om de boel wat sneller te maken monteerde hij tussen 1966 en 1968 een opgekietelde Fiat 850 Coupé motor in het chassis maar dan andersom geplaatst als in de meer normale 850's.

In die jaren maakte de auto natuurlijk een ontwikkeling door:

In 1966, de eerste serie van de MZ Formula 850, had deze het chassis van de MZ Formula Baby Junior en een aluminium body.
M.Z. Formula 850 (1966)

Deze auto deed mee aan de eerste Formula 850 race, de trofeo Federauto, die op 1 mei 1966 gereden werd op het circuit van Monza.

De versie van 1967 kreeg een nieuw stalen buizenframe met een fiberglass body en het vermogen van de zelf ontwikkelde motor ging naar 68pk bij 8000 tpm.
M.Z. Formula 850 (1967)

De versie van 1967 kreeg schijfremmen voor en trommelremmen achter. Bijzonder detail waren de veren waarvan de ophangpunten naar binnen het frame waren verplaatst om de aerodynamica te verbeteren.

In 1968 kreeg de auto een nieuwe fiberglass body en remmen afgeleid van de Fiat 124. Om de auto goedkoper te maken daalde het vermogen naar 64pk.
M.Z. Formula 850 (1968)

Een van die auto's (model 1968) stond te koop voor de lieve som van GBP £12,950. Erg zeldzaam dus de prijs zal wel reëel zijn. Je krijgt er de build-sheet en de originele factuur bij.

Fiat 850 Formula Racer (Zambarbieri) Fiat 850 Formula Racer (Zambarbieri)

Fiat 850 Formula Racer (Zambarbieri) Fiat 850 Formula Racer (Zambarbieri)

Fiat 850 Formula Racer (Zambarbieri)Fiat 850 Formula Racer (Zambarbieri)

Fiat 850 Formula Racer (Zambarbieri) Fiat 850 Formula Racer (Zambarbieri)

Ik zie Pirelli Cinturato's, CN53's. Wat een heerlijke banden waren dit onder Fiats!

De Sanctis Formula 850

Details
Hits: 1541

DeSanctis logo

Niets is mooier dan in een vader-zoon team aan auto's bezig zijn. Ik kan het weten want samen met mijn jongste zoon hebben we veel zaterdagen gewerkt aan (nu) mijn  Fiat 850.

In Italië was er in de 50er jaren ook zo'n team, Gino en Lucio De Sanctis. De familie bezat een Fiat dealerschap in Rome en toen junior wilde gaan racen met een bolide van eigen makelij was de stap naar een eigen racemerk snel gezet. Vooral in 1959 waren ze het team met de meeste overwinningen. Dat was vooral te danken aan het vooruitstrevende ontwerp van hun auto's. De auto hieronder is een de Sanctis Formula Junior. In deze competitie werd gereden met motoren tot 1100cc:

deSanctis formula junior

deSanctis formula junior

Na het bekend worden van het reglement voor de Formula 850 begonnen ze met de bouw van een auto voor deze competitie. Bij het ontwerp van het chassis zorgden ze er voor dat dit later eenvoudig aan te passen zou zijn voor het geval de reglementen wijzigden of voor de komst van een nieuwe klasse. De motor werd door de Sanctis zelf ontwikkeld en gekoppeld aan een aangepaste versnellingsbak van een Fiat 500. De carrosserie van de eerste auto was aluminium, terwijl alle latere auto's een polyester body kregen. Die werd gemaakt door de gebroeders Fillachione.

deSanctis formula 850 (1968)

De eerste race voor de De Sanctis Formula 850 was op 29 oktober 1967 in de Coppa Pesci (Vallelunga) waarbij het team eindigde op de eerste (Claudio Francisci) en de derde plaats (Erik Banti). De Formula 850 startte pas echt in 1968 en in dat jaar won De Sanctis zo ongeveer alle prijzen: de Federauto Cup (constructeurstitel) en de coureurstitel (Gianluigi Picchi) in de competitie van de CSAI. Ook won Giovanni Belli de heuvelklimcompetitie.

850 deSanctis vin

In 1969 werd er kleine aanpassingen aan de auto gedaan, niet alleen op het gebied van veiligheid maar ook de motor kreeg een upgrade van 64pk naar 68pk. Daarbij werd er vooral op gelet dat er ook bij lage toerentallen voldoende trekkracht was. Dat bleek succesvol want ook in dit jaar werden weer veel prijzen gewonnen.

Hoewel de auto in 1969 weer verbeterd werd vielen de resultaten tegen, vooral omdat het coureursteam uiteenviel. Ook was er een algehele malaise in de autowereld wat voor verslechterende financiële omstandigheden zorgde. Dat was de reden dat het merk De Sanctis rond 1970 stopte. Tot die tijd werden er 29 Formula 850 auto's gecertificeerd al kan dat ook te maken hebben met hercertificering van bestaande auto's vanwege technische veranderingen. De Sanctis was een belangrijke deelnemer aan de Italiaanse autosport. Zo belangrijk dat er een boek aan gewijd is:

Formula 850 deSanctis boek

Het prachtige exemplaar hieronder is verkocht door Franco Lembo en heeft een 843cc motor die eerst bij Abarth is langs geweest. Met deze auto kan de nieuwe eigenaar deelnemen aan Formule 3 races voor klassieke race-auto's.

DeSanctis Formula 850

DeSanctis Formula 850

DeSanctis Formula 850

DeSanctis Formula 850

Op internet vond ik ook deze De Sanctis uit 1969, chassis nr. 803. Hij staat te koop voor een onbekend bedrag. De auto werd eerste in het Italiaanse kampioenschap van 1969, gereden door Marcello Gallo.

Ik heb een album gemaakt met foto's van de verkoopsite:
deSanctis
Klik op de foto of hier voor het album.
De auto heeft alle CSAI documenten en een CoO (Certificate of origin) en is raceklaar.

In 2016 werd op de Sotheby's veiling Duemila Ruote in Milaan deze de Sanctis verkocht. Voor bijna € 16000 zonder veilingkosten maar met een hoop werk:
deSanctis Milaan

Bonfanti Garage kocht en restaureerde deze de Sanctis. Toen de auto in de werkplaats stond werd dat gefilmd en toen die klaar was showden ze het resultaat ook op Youtube. Beide films heb ik gedownload zodat ze reclamevrij te bekijken zijn en die kun je hier (aankomst) en hier (gerestaureerd) bekijken.

Van de Formula 850 van De Sanctis is op internet veel te vinden; een kleine selectie van de foto's en een paar filmpjes:

Formula 850 deSanctis

Formula 850 deSanctis

Formula 850 deSanctis

Formula 850 deSanctis

Formula 850 deSanctis

Formula 850 deSanctis

Formula 850 deSanctis pitlane

Een De Sanctis en een Biraghi:
Formula 850 deSanctis en Biraghi

Van YouTube heb ik deze films gedownload:

Alberto Mattii deed in een De Sanctis mee aan de wedstrijden bij Lago Montefiascone. Daar heb ik deze beelden van.

Met De Sanctis wordt veel geraced. En ook daar zijn beelden van.

Recent werd een De Sanctis Formula 850 gerestaureerd. Waar een gewone Fiat 850 nog een redelijk eenvoudige techniek heeft zit zo'n Formula 850 bomvol technisch vernuft:

De Sanctis formula 850 chassis

De Sanctis formula 850 chassis

De Sanctis formula 850 chassis

De Sanctis formula 850 chassis

De Sanctis formula 850 motor

De Sanctis formula 850 chassis

De Sanctis formula 850 waterpomp

De Sanctis formula 850 versnellingsbak

Marras Formula 850

Details
Hits: 1028

Formula 850 Marras

Marras was een Romeinse monteur die zich aan het einde van de jaren zestig onderscheidde als coureur en autobouwer voor de zogenaamde "tris" -races, een sprintwedstrijd over slechts twee ronden die openstaat voor elke vorm van sportauto. De bedoeling was om tegen lage kosten en bijna zonder reglementen een leuke competitie op te zetten.

Vanwege de successen in deze races bouwde Marras in 1968 zijn eerste en enige echte racewagen voor de Formule 850.

Formula 850 Marras 1968

In 1969 werd er een update aan de auto gedaan en maakte een vriend van Marras, Antonio Ciacci, zijn debuut als coureur. Hij racete onder het pseudoniem "Tony Latini. Ik heb er geen resultaten van kunnen vinden en ook niet of er na 1969 nog geracet is.

Formula 850 Marras 1969

De auto is bewaard gebleven en Vincenzo Zupo rijdt er nog steeds mee rond in de Trofeo Formula 850; je kunt hem bezig zien in dit filmpje van de races in Magione in september 2022 .

Fide Formula 850

Details
Hits: 3350

Tijdens het maken van andere artikelen over de Formula 850 herinnerde ik me dat ik jaren geleden, in 2016 om precies te zijn, op de beurs Auto e Moto d’Epoca in Padua een heel fraaie Formula 850 had gezien, een Fide. Een beursprijs van € 20.000 voor een raceklare auto lijkt dan niet zo vreemd als Sotheby's € 16.000 vraagt voor een restauratieobject.
De foto's terugvinden was niet zo makkelijk maar ze zijn gevonden en natuurlijk meteen in een album gezet dat je kunt zien als je op de foto klikt.

Fide Formula 850 op beurs Padua

Over Fide is weinig informatie terug te vinden en het merk wordt niet besproken in "Fiat 850 le Fuoriserie" maar deze auto wordt gelukkig weer gebruikt in competitie door Franco Catalano die er onder andere heuvelklims mee rijdt:

Fide Formula 850 Franco Catalano
Klik op de foto hierboven als je Franco Catalano in de Fide in actie wilt zien in Lago Montefiascone.

Fide Formula 850 Franco Catalano

Fide Formula 850 Franco Catalano

Fide Formula 850 Franco Catalano
Klik op de foto hierboven als je Franco Catalano in de Fide in actie wilt zien in de Coppa del Chianti.

Tecno Formula 850

Details
Hits: 2308

Tecno logo

De gebroeders Pederzani bouwden 14 auto's voor de Formula 850. Ze waren oorspronkelijk afkomstig uit Bologna en eigenaren van een bedrijf in de hydraulische sector maar werden aangetrokken door de racewereld waarin ze begonnen met karts en via de Formula 250 en Formula 850 zelfs uitkwamen bij de Formule 1!

Ze creëerden Tecnokart, dat meteen naam maakte vanwege de originaliteit van het ontwerp en de uitstekende prestaties, waardoor ze drie jaar op rij de kart-wereldkampioenschappen wonnen.

De ervaring leerde hen dat jong talent in alle stadia moet strijden om in de Formule 1 te komen, en daarom besloten ze een volgende stap te zetten en een monoposto te bouwen, aangedreven door een 250cc Ducati eencilindermotor; dat was vergelijkbaar met de Britse F3 waar een Norton-motor gebruikt werd. Dat was echter niet genoeg om zich te kwalificeren voor de grote racecircuits.

Fiat 241 met Tecno Formula 250
De Tecno F250 op een Fiat 241; mooi transport

Daarom presenteerden ze in 1966 hun eerste echte auto, de Formule 850, met een originele constructie die meer op een kart leek dan op een monoposto. De gewichtsverdeling, met zijn centraal geplaatste brandstoftank en een vrij korte wielbasis was de blueprint voor alle Tecno's.

Tecno Formula 850 prototype

Tecno Formula 850 prototype chassisnummer T00406

Ingenieur Pederzani met een Tecno Formula 850
Ingenieur Pederzani met een Tecno Formula 850

Een logische volgende stap was de Formule 3 en daar werd vrijwel meteen gewonnen want  bij zijn debuut in 1968, met Jean-Pierre Jassaud achter het stuur, werd de Formule 3-race tijdens de Grand Prix van Monaco gewonnen. Al snel brak onder de jongere coureurs van die tijd  de ‘Tecno-koorts’ uit. Velen kozen voor de monopostos  uit Bologna in plaats van voor de Engelse alternatieven Lotus, Cooper en Brabham. Denk aan Ronnie Peterson, François Cevert, Clay Regazzoni, Patrick Depailler, Nanni Galli, Jean-Pierre Jabouille en Arturo Merzario. Allemaal raceten zij met Tecnos en haalden grote successen. Dit zijn allemaal coureurs die de Formule 1 hebben gehaald.

Del Giovane Formula 850

Details
Hits: 789

De auto in dit verhaal is een Del Giovane Formula 850 die op dit moment wordt gerestaureerd. Het ziet er ernstig uit maar de eigenaar heeft er grote plannen mee. Het restauratiewerk zal dus vast resulteren in de hergeboorte van een succesvolle Formula 850 deelnemer.

Er is vrijwel geen informatie over Del Giovane te vinden, weinig tekst weinig foto's; wat ik hieronder vertel komt grotendeels van de site van TopClassico. Wel heb ik twee korte filmpjes gevonden die ik heb samengevoegd. De link staat onderaan dit verhaal.

Vanaf de tweede helft van de jaren zestig werkten de twee broers Augusto en Luciano Del Giovane aan racewagens. Ze waren daar nogal succesvol in en naast talrijke kampioenschapsraces namen de twee broers bijvoorbeeld ook deel aan races op de circuits van Vallelunga en Magione.

Del Giovane formula 850

Voor de Formula 850 bouwden ze deze monoposto en aan de manier waarop die in elkaar is gezet lijkt het meer op het werk van kleine tovenaars die liever bliksemsnelle dan mooie auto's realiseerden.

Del Giovane formula 850

Na hun eerste auto, een afgeleide van Abarth, gingen ze in hun werkplaats in de Via Macedonië verder met het tunen van motoren voor het Del Giovane-team.

In het seizoen 1971 hadden ze weinig succes en om hun eer te redden bouwden de broers in de eerste maanden 1972 een nieuwe auto voor de Formule 850. De racer, gebaseerd op de techniek van de Fiat 850 werd zeer snel gebouwd. Augusto Del Giovane heeft ooit verteld dat de carrosserie zelf werd gemaakt van aluminium dat nog in de werkplaats lag dat met klinknagels aan elkaar werd gemaakt.

Del Giovane formula 850

De montage van de panelen was grof waarbij het buizenframe van de auto werd gevolgd en dat zorgt er voor dat uiterlijk hoekig en agressief overkomt. Bepaald niet de zachte, aantrekkelijke lijnen die destijds populair waren.

In die jaren was het niet eenvoudig om verf te vinden waarmee aluminium kon worden gespoten zonder primer. Dit was nodig om het gewicht laag te houden. Een bevriende piloot van Alitalia schijnt de speciale lichtblauwe verf meegenomen te hebben uit Engeland. Helaas was er maar één blikje, dus er bleven delen van de auto die ongeverfd bleven. Volgens Augusto werden restjes groene verf uit de werkplaats gebruikt voor de afwerking. Het lakwerk was, net als de carrosserie, met een paar snelle spuitbeurten zo klaar.

Volgens de normen van Del Giovane moest een auto snel gaan, hij hoefde er niet goed uit te zien. En ja, volgens Augusto Del Giovane was hij snel.

Del Giovane formula 850

Del Giovane formula 850

Del Giovane formula 850

De Fiat 850-motor werd opgeboord naar 896cc en de radiateur werd onder een hoek van 36° naar voren geplaatst. De versnellingsbak was gebaseerd op die van de Fiat Giardinetta, of op die van de Fiat 850 zelf maar de tandwielen werden ingekocht en vervolgens gemonteerd door Del Giovane. Met het chassisnummer nr. 003 nam deze auto deel aan het Italiaanse kampioenschap F850 in 1972 voordat hij twee jaar later werd verkocht aan Annino Conti, een Italiaanse coureur.

Del Giovane formula 850

Del Giovane formula 850

De resultaten van het seizoen waren bevredigend: Augusto behaalde op 16 april in Monza en op 10 september in Vallelunga de eerste plaats.
In totaal namen de auto's en coureurs van Del Giovane deel aan zeven races. Opnieuw kwam Augusto in 1973 op het circuit van Lazio op 18 maart op de eerste plaats en het jaar daarop opnieuw op 9 juni: altijd in het nationale F850-kampioenschap.
In 1974 behaalde hij ook zeges bij Mugello en Magione. Daarna, in 1978, nam het team deel aan het nieuwe kampioenschap genaamd Trofeo Formula 850 met een cilinderinhoud van 903 cc en een GBC-motor afgeleid van de Fiat 850 (of Fiat 127): ook in dit geval haalde Del Giovane het podium, dit keer met Nicola Fasanella .

Zoals veel auto's die zijn afgeleid van de voormalige Formule 850, werd de Del Giovane begin jaren tachtig omgebouwd en geüpdatet om te kunnen concurreren in de nieuwe Formule Panda met dezelfde 903cc-motor. De auto die hier wordt getoond valt nog in deze categorie, want hij heeft een langere wielbasis en gewijzigde ophanging: door deze aanpassingen kon de sportieve levensduur van een verouderde auto verlengd worden.

Racen werd steeds professioneler en de tijd van de kleine tuners als Del Giovane was voorbij; deze laatste aanpassingen waren hun ‘zwanenzang’.

De auto werd door een verzamelaar gevonden in de zuidelijkste uithoek van Italië en na een reeks tegenslagen hij eind 2019 verkocht aan de nieuwe “tijdelijke bewaarder”, Die onderzocht de geschiedenis ervan en stelt dat dit kleine, ruwe, lelijke en vervelende voertuig het verlangen om te presteren en te racen vertegenwoordigt.
Het was het product van een familie die succesvol werd met slechts een paar gereedschappen en een zelfgemaakte draaibank, maar die helaas nooit zijn volledige potentieel heeft gerealiseerd.

Als je op de foto hieronder klikt kun je het filmpje van de Del Giovane met lopende motor bekijken.

Del Giovane formula 850

De BWA Formula 850

Details
Hits: 2810

BWA werd aan het begin van de jaren 60 van de vorige eeuw in Milaan opgericht door A. Benzoni, Valsecchi en Arrigoni.Hun intentie was om Formule 3 auto's te bouwen. 
Het team werd aangevuld met Giorgio Valentini die verantwoordelijk werd voor het ontwerp.  Het Formule 3 avontuur eindigde in 1967 en BWA begon in dat jaar met het bouwen van Formula 850 auto's. De merknaam was een samenvoeging van de letters B.V.V.A.

Hun eerste Formula 850 was de BWA 401. Deze auto had een bijzondere constructie: de monocoque was gebouwd van metalen kokers in plaats van het gebruikelijke buizenframe. Daarop werd de carrosserie bestaande uit twee delen glasvezel bevestigd.

Van de 401 werden meerdere exemplaren gebouwd en was redelijk succesvol. In 1973 en 1976 werd de Formula 850 kampioenstitel gewonnen.

Formula 850 BWA 403

De 403 hieronder was een doorontwikkeling van de 401. De foto's komen van thecarchain.com

Formula 850 BWA 403

Formula 850 BWA 403

Formula 850 BWA 403

Formula 850 BWA 403

Formula 850 BWA 403

Formula 850 BWA 403
Deze werd door Christiano Luzzago verkocht.

Formula 850 BWA 403

Na hun Formula 850 avontuur ging A. Benzoni verder met de velgenfabriek BWA.

De onbekende deelnemers aan de Formula 850

Details
Hits: 589

Veel bouwers van raceauto's in de Formula 850 waren "eenpitters" die hun projecten in hun vrije tijd ergens in een werkplaats of een schuurtje bouwden. Als ze dan in de middenmoot of lager eindigden kregen ze weinig aandacht en dat betekende meestal dat er weinig of geen artikelen over hen werden geschreven en dat er vaak nog minder foto's zijn.

Zoals je in het merkenoverzicht kunt zien zijn er 206 Formula 850 auto's gebouwd en van de meeste merken heb ik nog geen pagina kunnen maken.

Daarom wil ik hier die merken kort noemen en beschrijven aan de hand van teksten uit 850 Le Fuoriserie van Allessandro Sannia gemerkt met # en datgene wat ik toch op Internet heb kunnen vinden. Omdat er veel uitzoekwerk bij komt kijken is dit een artikel dat steeds wordt aangevuld.

Agosti (Rome)

Bouwde in Rome één auto, gebaseerd op een Patriarca Junior 500, met een 850 motor, Waarschijnlijk was de versnellingsbak die van een Fiat 500 zoals vaker gebeurde in de Formula 850. #

Alloni (Como)

Vincenzo Alloni was Abarth dealer aan de Via Enrico Cosenz in Como maar dat weerhield hem er niet van om ook aan andere merken te werken. Zo hield hij zich bezig met Alfa Romeo, BMW en Fiat. In de jaren 60 bouwde hij een Formula Monza om voor de Formula 850. Ook hielp hij andere teams met het prepareren van motoren.#

Arrigoni (Monza)

Arrigoni was gevestigd aan de Via Lecco in Monza waar hij na zijn vertrek bij BWA zijn Formula 850 bouwde met zijn monteur Michele. Hij presenteerde die auto op het kleine Competitie Salon in Turijn.

Formula 850 van Arrigoni

Het was natuurlijk te verwachten dat hij zijn auto zou baseren op een BWA waaraan hij zelf had meegewerkt: de 401. Hij veranderde er nogal wat aan: een ander front en ophangingsgeometrie werd licht gewijzigd. Ook de besturing werd aanzienlijk aangepast om het rijgedrag te verbeteren, vooral in scherpe bochten.

De stalen bodem, die voorheen was gemaakt van vastgeschroefd en geklonken aluminium, was nieuw en werd elektrisch gelast over de lengte en vormde zo één geheel met het buizenframe.

Formula 850 van Arrigoni

De 2 brandstoftanks werden in een dwarsbalk ter hoogte van de knieën van de piloot en achter de rugleuning geplaatst. De eerste vormde een verhoging die tevens dienst deed als beensteun. Beide tanks communiceerden met elkaar. Op de foto zie je de rijpositie waar een "klassieke" stoel ontbreekt, maar er is een soort "gewatteerde kuip" die, naast een constructieve vereenvoudiging, het frame en de structuur meer stijfheid gaf.

De dwarsbalken waren ook nieuw om meer sterkte en stijfheid te verkrijgen. De voorste werd verplaatst en de flexibiliteit ervan kon worden aangepast, zoals al het geval was voor het achterste deel. Arrigoni monteerde ook instelbare schokdempers en nieuwe, flexibelere veren. De voorste remschijven werden vergroot naar een diameter van 215 mm, terwijl de radiateur die voorheen 180 mm was groter werd. De koelleidingen liepen buiten de carrosserie.De motor, ontwikkeld door Alloni uit Como, bereikte een maximaal vermogen van 65 pk.

Atecar (Rome)

Bruno Carotenuto bouwde twee auto's om deel te nemen aan de Formula 850. Zijn ontwerp was afgeleid van een De Sanctis waarbij de carrosserie en de voorwielophanging werden aangepast. Specificaties: Fiat 850-motor, Colotti-versnellingsbak, Girling-remmen en originele De Sanctis-instrumenten.

Formula 850 Atecar

Autoracing (Campagnano)

Over Autoracing is heel erg weinig te vinden. Het bedrijf was eigendom van Christiano Del Balzo en was gevestigd dicht bij het circuit van Vallelunga. Hij richtte zich vooral op het tunen van motoren en fijnafstelling van de ophanging. Hij overleed in november 2017.

Birel

Birel werd in 1959 opgericht door Umberto Sala, een autohandelaar die in zowel auto’s als motoren racete. Hij begon met de bouw van karts, een tak van sport waarin het bedrijf vandaag de dag nog steeds een van de wereldleiders is.
In 1967 werd geprobeerd om over te stappen naar de autosport, waarbij eerst een Formule 3 monoposto en vervolgens een Formule 850 werd gecreëerd.
Deze had een stalen buizenframe en een kunststof carrosserie, die werd fijngeslepen in de windtunnel van Moto Guzzi.

Birel formula 850

Van de Formula 850 bouwde Birel slechts één exemplaar maar die auto is gelukkig wel bewaard gebleven en neemt nog deel aan de huidige Formula 850.

Birel formula 850

Birel formula 850

Brunetti

Begin jaren zeventig werkte Giancarlo Brunetti aan motoren voor Formule 850-auto's. Zijn werk bestond uit het lichter maken van de bewegende delen, het aanpassen van de uitlaat en het smeersysteem; voor de distributie werden De Sanctis-nokkenassen gebruikt.

Fiat 850 Formula Libre

Details
Hits: 1357

In het onvolprezen Quattroruote vond ik een ingezonden brief van een lezer die met een aantal vrienden een Formula Libre wilde bouwen, gebaseerd op Fiat onderdelen.

Dit schreef hij:
In 1977 begon ik met een groep vrienden aan de bouw van een "Formula Libre" met een Fiat 850-motor en Fiat 600-versnellingsbak.
Gebruikmakend van de verschillende draairichtingen van de twee motoren dachten we aan het bouwen van een auto met middenmotor in de lengterichting.

Dus ik ging naar mijn vertrouwde autosloperij en we kwamen naar buiten met twee kruiwagens vol met onderdelen waarvoor we enkele auto's moesten strippen.
Om de kosten laag te houden hebben we gekozen voor de voor- en achterwielophanging van een Fiat 600. De motor die we kozen was een 903cc 50 pk van het nieuwste Coupé-model.
Het frame is opgebouwd uit kokers met een vierkante doorsnede van 3 cm. De totale kosten van het werk bedroegen 305.000 lire. Het aantal uren dat we er aan werkten is onbekend, maar hoog. 

Vanaf het moment dat we begonnen werden we geconfronteerd met een zee van kleine en grote problemen die meer dan een van de partners van het project bang maakten: ik herinner me bijvoorbeeld de gecompliceerde bewerking om de draairichting van de startmotor van de Fiat 600 en zijn vrijloop om te keren.

Bijna twee jaar lang hebben we in onze vrije tijd onder alle weersomstandigheden op de binnenplaats van mijn huis gewerkt en, ondanks iedereen die twijfelde aan het succes van het project, we bereikten het doel.

Enthousiast en tot verbazing van de buurman, probeerde ik de auto voor het eerst in de buurt van mijn huis aan de rand van de stad en in een doodlopende straat. Alles werkte perfect. Maar later werd die straat voor ons onbruikbaar. Sindsdien is er een lange tijd verstreken, sommigen van ons zijn getrouwd en hebben kinderen, de auto is aan de kant gezet maar in goede staat gehouden voor betere tijden. Nu ik kennis heb gemaakt met projecten die vergelijkbaar zijn met de onze, zou ik graag willen weten of de eigenaren een legale manier hebben gevonden om hun auto te gebruiken. Dit schriven is ook bedoeld als een lofzang op de kwaliteit van Fiat-producten en hun aanpassingsvermogen, zelfs na vele jaren en op verschillende modellen: van de as van zijn auto's die worden gesloopt, kan de 'feniks' herboren worden
R.L. uit Novi Ligure (AL)

En dit was wat ze bouwden:

850 formule libre

Niet alleen de draairichting van de startmotor maar ook de motor is 180 graden omgedraaid. Beste klus. 

Cobra, een onbekend merk in de Formula 850

Details
Hits: 31

Van Domenic, een van de geregistreerde leden van deze website ontving ik een aantal foto's van een mij onbekend merk in de Formula 850: Cobra. Deze auto staat op het moment dat ik dit artikel schrijf voor € 9.000 te koop bij Tuscany Classics in Empoli (Italië). Er is wel werk aan, zo te zien.

Cobra komt niet voor in de merkenlijst van het Registro Formula 850 en uitgebreide zoekopdrachten geven weinig resultaat. Domenic ontdekte dat Cobra waarschijnlijk is afgeleid van COstruzioni Battistiol Romeo Automobili. Daarop doorzoekend kwam ik bij Costruzioni Romeo Battistiol Automobili (vaak afgekort als CRB)

Dit was een fabrikant die actief was in de jaren '70 en '80 en werd opgericht door Romeo Battistiol in Riese Pio X, in de provincie Treviso.

Omdat er zo weinig over bekend is, is het een auto die de moeite waard is om te laten zien.

Cobra Formula 850

Cobra Formula 850

Cobra Formula 850

Cobra Formula 850

Cobra Formula 850

Cobra Formula 850

Cobra Formula 850

Cobra Formula 850

Cobra Formula 850

Nog een paar wetenswaardigheden:

CRB was vooral bekend van het bouwen van kleine, lichte terreinwagens en buggy's, vaak op basis van bestaande Fiat-mechanica, zoals de Fiat 500 of 126. Populaire Modellen waren de CRB Dingo (een buggy/recreatievoertuig) en de CRB Buffalo (een kleine terreinwagen/utiliteitsvoertuig).
Het waren eenvoudige, robuuste autootjes ontworpen voor vrijetijdsbesteding of licht werk, met een 'no-nonsense' uiterlijk. De productie stopte ergens in de vroege jaren '80.

De Sanctis Formula 850 in detail

Details
Hits: 5

Toen veilinghuis Aste Bolaffi een deSanctis Formula 850 aanbood lieten ze de auto natuurlijk in detail zien. Het ging om VIN N°: 803, de auto die in 1969 met Marcello Gallo aan het stuur het Italiaanse kampioenschap won (de Sanctis won in dat jaar ook de constructeurs titel). 

Om te voorkomen dat de foto's onvindbaar worden als de veilingdetails van deze auto verdwijnen heb ik ze hier verzameld:

Alle foto's afkomstig van Aste Bolaffi.